Skip to content

Jak mózg reaguje na „negatywny” feedback

Przekazywanie informacji zwrotnej jest podstawowym i jednym z najważniejszych narzędzi menadżerskich. Często wykorzystywanych w coachingu, głównie zespołowym i operacyjnym. Bierzemy odpowiedzialność za wypowiadane słowa, ale już nie za reakcję naszego rozmówcy. Zobaczymy zatem co się dzieje kiedy nasz rozmówca usłyszy niewłaściwie przekazaną informację zwrotną i zajrzyjmy na chwilę w głąb jego mózgu, jak to kiedyś pięknie pokazywała animacja „Było sobie życie”.

Uruchamia się mózg gadzi

Otóż, kiedy rozpoczniemy przekazywanie informacji zwrotnej w sposób niewłaściwy[1], w ciągu kilku sekund mózg tej osoby (niekiedy całego zespołu!) zareaguje mechanizmem obronnym z poziomu mózgu gadziego, który ma ją/jego ochronić przed spodziewana agresją. Nawet jeśli to, co postrzega jako agresję, to TYLKO słowa, pojawia się wyrzut adrenaliny, która wysyła krew do kończyn i uruchamia reakcję walki, ucieczki lub zamrożenia. A jeśli feedback ma służyć rozwojowi lub nauce, to żaden z tych trybów niestety nie wywoła takiego efektu. Dodatkowym elementem wzmacniający jest to, że często słowa te wypowiada szef, czyli osoba od której w pewnym stopniu ktoś czuje zależność.

Pojawia się stres

Często rozpoczynamy przekazywanie „negatywnej” informacji zwrotniej od zwrotu  „To nic osobistego” lub „Nie bierz tego do siebie”. Co prawdopodobnie u wielu osób wywoła reakcję stresową zamykając na możliwość przyjęcia ważnych informacji, które mogę się zaraz pojawić. Mechanizm jest prosty,  taki feedback może prowadzić do zmian w poziomie neurotransmiterów w mózgu, takich jak kortyzol (hormon stresu) lub dopamina (związek związany z nagrodą i motywacją). Te zmiany często wpływają na reakcje emocjonalne, zachowania i funkcjonowanie poznawcze.

System kar i nagród

Pojawiają się nieprzyjemne emocje, takie jak niepokój, frustracja, złość, smutek lub poczucie przygnębienia. Te reakcje mogą być związane z aktywacją obszarów mózgu związanych z przetwarzaniem emocji, czyli ciała migdałowatego.

W dalszej kolejności mogą pojawić się reakcje obronne takie jak negowanie, bagatelizowanie lub usprawiedliwianie swojego zachowania. To reakcje mechanizmów obronnych, które starają się chronić poczucie własnej wartości. Towarzyszy temu aktywacja systemu nagród i kary.  Jeśli feedback jest postrzegany jako negatywny, może to prowadzić do aktywacji obszarów mózgu związanych z karą lub brakiem nagrody. Oczywiście, taki, który postrzegamy jako pozytywny  zwykle aktywuje obszary mózgu związane z nagrodą i przyjemnymi emocjami.

Z pewnej perspektywy jest to reakcja zupełnie naturalna,  ponieważ gadzi mózg pełni w tej sytuacji funkcję ochronną, chroni wizerunek, status, wiedzę, wiarygodność itp. Problem polega jednak na tym, że jednym z kluczowych elementów, których potrzebuje mózg, aby myśleć i lepiej działać i się rozwijać jest ukrwienie, a przy takiej reakcji, natychmiast tworzymy deficyt tego cennego płynu w mózgu, ponieważ krew jest wysyłana do naszych kończyn, aby uciekać lub walczyć, a nie myśleć!

Moim zdaniem „negatywny” feedback nie działa. To, co naprawdę działa w pracy lidera, coacha, rodzica czy nauczyciela, to skupienie w przekazywaniu informacji zwrotnej opartej na faktach i sytuacjach, które się wydarzyły lub dzieją obecnie, a nie na cechach danej osoby lub obszarach na które nie ma wpływu. Co więcej, możemy skupić się na rzeczach, które mogą wydarzyć się inaczej w przyszłości, aby uniknąć problemu i osiągnąć sukces.

Dlatego warto zwracać baczną uwagę na reakcje osób, którym przekazujemy informację zwrotne, bo jak wiadomo znaczeniem komunikatu nie jest to co powiedzieliśmy, ale to co ktoś usłyszał i jak to odebrał. Wkrótce wrócę do tego temat, żeby przypomnieć najważniejsze informacje na temat przekazywania informacji zwrotnej.

Ten temat poruszany jest także na naszych szkoleniach z coachingu, szczególnie zespołowego, ponieważ, pracując z grupami, kiedy ludzie wchodzą ze sobą w interakcję mamy doskonałą sposobność, żeby wykorzystywać feedback. Dzięki temu mamy potężna narzędzie do pracy z zespołami, ale co równie ważne, modelujemy efektywny sposób rozmowy, którego uczą się, częściowo nieświadomie, członkowie zespołu, na czele ze swoim menadżerem.

Jeśli czujesz, że potrzebujesz dodatkowej wiedzy i umiejętności (a może także międzynarodowego certyfikatu potwierdzające Twoje kompetencje) sprawdź program szkolenia z coachingu zespołów ICC. Jeśli dodatkowe masz pytania zapraszamy do kontaktu: rnykiel@teamcoaching.pl

Rafał Nykiel 

 

 

[1] Używam sformułowania niewłaściwy feedback, który dla mnie jest synonimem „negatywnego” feedbacku, ponieważ nie chodzi o jego funkcję korygującą, też chyba dość dyskusyjną, ale raczej o sposób przekazania.

Back To Top